داشتن فريضه كرده آمد . . . و اندازه اين روز بيست و پنج ساعت است و ابتدا كنند روز نهم ، پيش از آفتاب فرو شدن به نيم ساعت و تمام شود ، چون آفتاب فرو شود ، روز دهم و نيم ساعت بگذرد ؛ آنگه روزه بگشايند . « 1 » گنجينه‌اى از تلمود : در گنجينه‌اى از تلمود نيز راجع به روزه روز كيپور مفصل بحث شده است . « 2 » الآثار الباقيه از ابوريحان بيرونى : « تَشْرينَ وَ هُوَ ثَلاثُونَ يَوْماً . . . وَ فِى الْيَوْمِ الْعاشِرِ مِنْهُ صَوْمُ الْكَبُّورِ وَ يُدْعَى الْعاشُوراءُ وَ هُوَ الصَّوْمُ الْمَفْرُوضُ مِنْ بَيْنِ سائِرِ الصِّيامِ ، فَإِنَّها نَوافِلُ وَ يُصامُ هذَا الْكَبُّورُ مِنْ قَبْلِ غُرُوبِ الشَّمْسِ مِنَ الْيَوْمِ التَّاسِعِ بِنِصْفِ ساعَةٍ إِلى ما بَعْدِ غُرُوبِها فِى الْيَوْمِ الْعاشِرِ بِنِصْفِ ساعَةٍ تَمامٍ خَمْسَ وَ عِشْرينَ ساعَةً . . . وَ صَوْمُهُ كَفارَةٌ لِكُلِّ ذَنْبٍ عَلى وَجْهِ الْغَلَطِ وَ يَجِبُ عَلى مَنْ لَمْ يَصِمْهُ مِنَ الْيَهُودِ الْقَتْلَ عِنْدَهُمْ وَ فيهِ يُصَلّى خَمْسَ صَلَواتٍ وَ يَسْجُدُ فيها . . . . » « 3 » * سِفْر لاويان تورات باب شانزدهم : و اين براى شما فريضه دائمى باشد ، كه در روز دهم از ماه هفتم جان‌هاى خود را ذليل سازيد و هيچ كار مكنيد . . . زيرا كه در آن روز كفاره براى تطهير شما كرده خواهد شد و از جميع گناهان خود به حضور خداوند طاهر خواهيد شد . . . . « 4 » ظاهر عبارات اين كتاب‌ها مؤيد همان مطلبى است كه در مقاله مجله الهادى آمده زيرا دهم تشرين با دهم محرم هميشه يك روز نيست . بله ، ممكن است گاهى در يك روز هر دو واقع شوند ، در صورتى كه ظاهر روايات و مطالبى كه قبلًا در اين مقاله آورديم ، اين است كه يهود همواره در دهم ماه محرم روزه مىگرفتند . اما با اين وصف نمىتوان قضاوت قطعى كرد ؛ زيرا خلاف واقع بودن آن همه روايت و گفتارهاى اهل لغت هم بعيد به نظر مىرسد و شايد دو مطلبى كه در ذيل از دائرة المعارف

--> ( 1 ) . التفهيم ، چاپ دوم ، ص 244 . ( 2 ) . گنجينه‌اى از تلمود ، ص 122 - 125 ، چاپ 1350 شمسى . ( 3 ) . الآثار الباقيه ، ص 277 ، چاپ افست . ( 4 ) . تورات فارسى ، ص 179 ، - ( كتاب مقدس عهد عتيق و عهد جديد ) .